Cây ngọc bút (Cây hoa lài tây)

Cây ngọc bút (Cây hoa lài trâu) là cây bụi thân gỗ. Là cây thường xanh quanh năm có hoa màu trắng đẹp và có mùi thơm nhẹ. Cây thường được sử dụng làm cây hàng rào cảnh quan, trồng viền, trồng nền cho công trình.

Giới thiệu chung về cây ngọc bút

Tên thường gọi	Cây ngọc bút, cây hoa lài trâu, cây bánh hỏi, cây lài trâu bánh hỏi, cây hoa lài tây.
Tên tiếng Anh	Pinwheel flower, crape jasmine, East India rosebay and Nero’s crown.
Tên khoa học	Tabernaemontana divaricata
Họ thực vật	Apocynaceae – Họ La Bố Ma (Họ Trúc Đào)
Nguồn gốc	Có nguồn gốc từ Nam Á, Đông Nam Á và Trung Quốc, Ấn Độ.
Phân bố	Phát triển ở khí hậu cận nhiệt đới, địa trung hải hoặc nhiệt đới.
Thân	Cây bụi thân gỗ.
Tuổi thọ	Cây lâu năm. Cây thường xanh quanh năm.
Chủng loại	Cây có 2 dạng hoa đơn và hoa kép. Cả hai giống đều mang hoa màu trắng.  Hoa của giống hoa đơn tính không có mùi thơm. Loại hoa kép có mùi thơm nhẹ dịu.

Đặc điểm hình thái của cây ngọc bút

• Kích thước | Cây thường phát triển đến chiều cao 1,5 – 1,8 m và phân nhánh nhiều.
• Thân | Cây bụi thân gỗ. Thân cây có nhựa mủ màu trắng đục bên trong, tương tự như dung dịch sữa.
• Lá | Những chiếc lá lớn sáng bóng có màu xanh đậm và chiều dài khoảng 15 cm và rộng tầm 5 cm.
• Hoa | Hoa sáp mọc thành từng chùm nhỏ trên ngọn thân. Các hoa (đơn) có hình dạng ‘chong chóng’ đặc trưng cũng được thấy ở các chi khác trong họ Trúc đào. Hoa của cả hai dạng hoa đơn và hoa kép đều có màu trắng. Những bông hoa có hương thơm dễ chịu.
• Thời gian ra hoa | Cây ra hoa vào mùa xuân nhưng hoa xuất hiện không thường xuyên quanh năm.
• Quả/ Hạt | Quả có màu cam hoặc đỏ tươi. Hạt nhỏ, màu xám và được bọc bởi nhân mềm.

Công dụng và độc tính của cây ngọc bút

• Cây cảnh công trình | Cây thường được trồng làm cảnh trang trí ở các khu đô thị, những nơi công cộng hoặc công viên vườn nhà. Vì hình dáng đẹp và lại dễ trồng dễ phối cảnh nên được ưa chuộng ở hầu hết các công trình lớn nhỏ.
• Cây trồng hàng rào, trồng viền, trồng nền | Chúng được sử dụng rộng rãi làm cây trồng hàng rào do màu sắc, cấu trúc và kích thước hấp dẫn. Khi làm hàng rào cho cây, hãy đảm bảo khoảng cách giữa các cây là 60-90 cm để cây phát triển thích hợp.
• Cây bonsai trang trí | Khi trồng trong các thùng chứa, những chậu lớn, chúng có thể được tạo thành bonsai bằng cách cắt tỉa gốc và tỉa cành. 
• Giá trị y dược học | Cây cũng được biết đến là một vị thuốc với rất nhiều công dụng. Hầu hết các bộ phận của cây đều có thể dùng làm thuốc, nhưng cần hiểu và sử dụng đúng liều lượng nếu không sẽ có nhiều tác hại ngoài ý muốn.
• Độc tính | Các bộ phận của cây lài trâu đều có độc. Vì vậy, cần chú ý tránh xa tầm tay trẻ em.

Cách chăm sóc cây ngọc bút

Cây hoa lài trâu là loài cây dễ trồng, dễ thích nghi. Mùa phát triển của cây bụi này là mùa xuân đến mùa thu. Ở Ấn Độ, mùa phát triển của cây hoa lài trâu là từ tháng 3 – 10.

Ánh sáng	Cây chịu ánh sáng toàn phần hoặc bóng râm bán phần.  Tuy nhiên, chúng sẽ phát triển còi cọc trong bóng râm đầy đủ.
Nhiệt độ	Cây phát triển mạnh ở ngoài trời trong điều kiện khí hậu ấm áp. Vào mùa đông, cây sẽ ngủ đông và rụng lá trong mùa đông. Cây sẽ bắt đầu phát triển trở lại khi nhiệt độ trở nên ấm hơn trong mùa xuân và mùa hè.
Đất trồng	Cây không kén đất, miễn là đất trồng cần thoát nước tốt. Cây có phần hơi ưa đất chua. (Độ Ph từ 4.6 – 6.0) Nếu đất rất kiềm (pH > 7), cây có thể phát triển bệnh, Bón phân đều đặn để cân bằng độ Ph của đất
Phân bón	Tất cả các loại cây có hoa đều cần lượng phân bón phù hợp để cây ra hoa đẹp. Đối với phân bón hóa học, tầm 15 ngày/lần bón. Bón phân loãng NPK, hoặc phân DAP Nếu bạn không muốn sử dụng phân bón hóa học, phân trộn phân bò, phân chuồng ủ hoai là đủ.
Tưới nước	Cây cần tưới nước thường xuyên để giữ ẩm cho đất. Một khi cây bắt đầu phát triển rễ, bạn có thể giảm tần suất tưới nước.
Sâu bệnh	Lá của cây ngọc bút rất dễ bị sâu bướm – loài diều hâu-bướm đêm trúc đào ăn.  Nó cũng dễ bị ruồi trắng, vảy, giun tròn và nấm mốc tấn công. Dùng phân bón vi sinh để trừ sâu bệnh hại cây
Cắt tỉa	Vì loài cây xinh đẹp này được trồng dưới dạng cây bụi và cây hàng rào nên thường xuyên cắt tỉa cây.

Cách trồng cây ngọc bút.

Cách trồng cây ngọc bút từ cây giống trong đất tự nhiên.

1. Bước 1: Chọn cây con | Cần phải lựa chọn hạt giống và cành giống khỏe mạnh, không bị sâu bệnh để cây có khả năng sinh trưởng tốt.
2. Bước 2: Lựa chọn vị trí trồng cây | Vì là loài cây ưa ánh sáng do đó, các bạn nên lựa chọn những nơi có nhiều ánh sáng tự nhiên để trồng cây.
3. Bước 3: Chuẩn bị đất trồng | Bạn có thể sử dụng hỗn hợp 30% phân bò hoai mục + 70% đất vườn làm hỗn hợp bầu. 
4. Bước 4: Đào hố trồng cây.| Dùng cuốc nhỏ cuốc sâu khoảng 30cm sau đó đặt cây con xuống hố.
5. Bước 5: Trồng cây | Nhẹ nhàng vùi lấp đất ngập khoảng 20cm và nén chặt đất.
6. Bước 6: Chăm sóc cây | Tưới nước sau khi trồng xong để cây nhanh chóng thích nghi và hồi phục phát triển.

Cách trồng cây ngọc bút trong chậu.

Dù có thể trồng cây ngọc bút (cây hoa lài trâu) trong bất kỳ loại chậu nào nhưng chậu đất nung sẽ kích thích cây phát triển tốt hơn. Nếu được trồng trong các thùng chứa, những cây này có thể bị bám rễ. Thường xuyên cắt tỉa rễ để cây sinh trưởng tốt và phù hợp với không gian của bạn.

Cách nhân giống cây ngọc bút bằng phương pháp giâm cành. 

• Thời vụ tốt nhất để giâm cành là mùa mưa hoặc mùa xuân.
• Bước 1: Chọn cành giâm | Chọn cắt những cành bánh tẻ, to khỏe, có khoảng 2 – 3 mắt với đoạn có chiều dài khoảng 20cm.
• Bước 2: Cắt cành giâm | Khi cắt cần chú ý phải cắt xéo cành theo 1 góc 60 độ.
• Bước 3: Xử lý cành giâm | Ngâm cành đã cắt vào nước hoặc dung dịch kích thích ra rễ.
• Bước 4: Giâm cành | Khoảng 20 phút sau, đem cành cắm giâm xuống đất và phải nghiêng theo góc 45 độ.
• Sau khi trồng, hom bắt đầu phát triển trong vòng 20-25 ngày.